Chuyện làng gốm Đông Triều

Đông Triều là một trong những điểm dừng chân bắt buộc của du khách trong và ngoài nước khi đến thăm khu vực vịnh Hạ Long hùng vĩ với số dân hải đảo tăng từ vùng nước trong xanh của Vịnh Bắc Bộ. Huyện Đông Triều, cách thành phố Hạ Long 60km, trên đường cao tốc 18A, sở hữu một số ngôi làng gốm nổi tiếng nhất của Việt Nam. Gốm sứ Triều đã phát triển gần đây hơn so với các làng gốm truyền thống khác ở Việt Nam như là thợ thủ công đầu tiên, ông Hoàng Ba Huy, bắt đầu hội thảo sản xuất gia đình vào năm 1955. Vài năm sau, năm 1958, ông thành lập một xí nghiệp gốm sứ Đông Thành ở làng Cầu Đất với một số nhà máy sản xuất gia đình khác. Đến cuối năm 1960, ông đã thành lập một hợp tác xã khác là Gạch Ngói Ánh Hồng tại thôn Vĩnh Hồng, thị trấn Mạo Khê.

Sản phẩm Đông Triều thuộc loại gốm chịu lửa. Gốm được đưa vào lò sấy hình bầu dục bắn ở 1300 độ C. Nguyên liệu chính là loại đất sét trắng mềm từ làng Trúc Thôn và cao lanh chịu lửa khai thác ở thôn Tú Lạng, tỉnh Hải Dương. Để bắt kịp với hàng trăm năm tuổi, các nghệ nhân đã dành rất nhiều thời gian và công sức để tìm ra những phương pháp chuẩn bị vật liệu và cấu trúc lò nung hiệu quả nhất. Nhờ nghiên cứu sâu rộng và do nhiệt độ đốt cao nên gốm Đông Triều đảm bảo độ bền cao cũng như độ tinh khiết của men. Tất cả các tạp chất và Fe2O3 được loại bỏ khỏi đất sét thô đồng thời nguyên vật liệu được kiểm soát chặt chẽ nhằm đạt được chất lượng ổn định và màu sắc dễ chịu.

 

Gốm Đông Triều

Hiện tại có 20 lò nung ở thôn Cầu Đất và khoảng 36 hộ ở Vĩnh Hồng, cung cấp việc làm cho gần 1500 lao động địa phương. Một số đơn vị sản xuất có sản phẩm nhỏ như bát, đĩa, cốc vv đã bắt đầu sử dụng lò nung khí.

Gốm sứ Đông Triều chuyên sản xuất các mặt hàng gốm sứ cụ thể mà các làng gốm khác không thể sản xuất được như chậu hoa có đường kính 100 cm, nôi chậu hoa rộng, lưu vực, ...Các nghệ nhân là sự hòa quyện của sự nhạy cảm và sức mạnh từ trái tim để thể hiện sự khéo léo của đôi bàn tay trong quá trình tạo hình sản phẩm; và công  cũng như công nghệ hiện đại. Việc tạo hình được làm trên các bảng xoay điện để tạo ra năng suất cao. Thiết kế và mẫu trang trí được bảo vệ tốt khi chúng được vẽ dưới men. Những hoa văn tiêu biểu thường được thể hiện như là cảnh sắc bốn mùa, cảnh quan quyến rũ, v.v.

Gốm Đông Triều được đánh giá cao bởi khách hàng nước ngoài và chậu hoa, ghế ngồi và bồn rửa nhà trong nhà và ngoài trời được xuất khẩu sang nhiều nước như: Hàn Quốc, Đài Loan, Các tiểu vương quốc Arập thống nhất, Canada ... Nhiều doanh nghiệp địa phương hiện đang nhận thức được tiềm năng quan trọng Phát triển đồ gốm ở Đông Triều. Thu hút bởi nguồn nguyên liệu dồi dào, lực lượng lao động có tay nghề và điều kiện giao thông thuận lợi, họ đã đầu tư vào Đông Triều và tạo cơ sở vững chắc cho phát triển kinh tế trong khu vực.